Wat Het Kleine Huis Ons Kan Leren Over Geestelijke Armoede en Authentiek Manzijn
- Linde
- 6 dagen geleden
- 5 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 3 dagen geleden
Het kleine huis op de prairie is een autobiografische boekenreeks waarin Laura Ingalls Wilders over haar jeugd vertelt. Ze is geboren in 1867 in Wisconsin.
Ik vind het fantastisch. Intussen heb ik er 4,5 boeken van uit (drie daarvan tijdens het huisonderwijs gelezen), dus ik voel me gekwalificeerd om er een blogpost over te schrijven.
Niet alleen geeft het me inzicht in een vraag die ik al jaren heb (hoe leefden mensen 'vroeger'?). De morele kwaliteiten van personages in het boek is ook bijzonder.
Want ik ben ervan overtuigd dat onze kinderen - vooral onze jongens - nood hebben aan helden. De held is een type dat in hedendaagse kinderboeken wordt gedeconstrueerd, en daarom zijn vele huidige uitgaven naar mijn bescheiden mening rommel niet zo heel erg goed.
Lees meer: De 3 criteria voor een goed boek
In ieder geval: onze kinderen vragen iedere dag wanneer we weer 'van Laura' gaan lezen, en ze hangen tijdens het voorlezen aan mijn lippen.
Hieronder zes redenen om de boeken (voor) te lezen.
Eerder op zoek naar prentenboeken? Hier vind je 10 toppers.
Een wereld vol gevaar – de mogelijkheid om heldhaftig te zijn
De wereld van Laura is vol gevaren. Pa moet gaan jagen in de grote bossen. Hij heeft verschillende keren een aanvaring met beren. Op een avond kloppen Ma en Laura op de rug van hun melkkoe Rosa die uit de stal ontsnapt was, en het bleek dat ze eigenlijk op de rug van een wilde beer hadden geklopt. Bij het graven van een waterput sterft Pa bijna door giftige gassen. Er is meermaals brand op de prairie. Op het prairieland moeten de kleine meisjes Laura en Mary binnenblijven voor een bloeddorstige poema. Er zijn ook wolven die op een nacht het zelfgebouwde huisje (dat nog geen glas in de ramen heeft) omsingelen. En bij een dagtocht door de prairie raakte Pa omgeven door een roede van wel vijftig wolven, die hem honderden meters aan een stuk volgden.
Die gevaren scheppen mogelijkheden voor deugd. Heldhaftigheid.
Een sterke vaderfiguur
Zowel in het boek over de jeugd van Almanzo Wilder (De grote hoeve) als in de boeken over de jeugd van Laura Ingalls (de andere boeken), verschijnt een sterke vaderfiguur.
Een vader die zich opoffert voor zijn gezin.
Een vader die het goede doet, hoeveel moeite hem dat ook kost.
Een vader die gezag heeft. Die elk woord dat hij spreekt, meent.
Een vader die zijn kinderen ongelofelijk graag ziet.
En het mooie? De kinderen waarderen hem terug; ze hebben een heilig ontzag en liefde voor hun vader die ik zelden ben tegengekomen. Het boek De grote hoeve overstroomt bijvoorbeeld van uitingen van bewondering van Almanzo voor zijn vader.
“Almanzo was ervan overtuigd dat vader de knapste en bovendien de grootste en sterkste man ter wereld was.”
Vandaag beleven we een crisis van het vaderschap. Van de authentieke mannelijkheid. (Een paar Instagram accounts die ik daarover aanraad zijn Het heilig huwelijk en Masculine Revival.) In populaire tvshows en hedendaagse prentenboeken wordt de vader doorgaans afgebeeld als een slappe slungel, die incompetent is en geen respect verdient...
Een houding van geestelijke armoede
Jacques Philippe, een volgens mij heilig priester uit Frankrijk, schrijft in het boekje Geluk waar je het niet verwacht. Meditaties over de zaligsprekingen: de geestelijke armoede bestaat in de vrijheid om alles om niet te ontvangen en om niet te geven. Geestelijk arm zijn is ervan uitgaan dat je niets verdiend hebt, en ook niks terug hoeft te krijgen voor wat je geeft. Volgens hem is de geestelijke armoede de sleutel van het geestelijk leven, de sleutel om heilig te worden.
Deze houding vind ik zo eenvoudig en mooi terug in de boeken van Het kleine huis.
Iedereen gaat er altijd vanuit dat ze wat ze gekregen hebben, niet verdiend hebben. Ze gaan er vanuit dat hen niks toekomt. En daarom is elk goede ding dat in hun leven komt een cadeau, waar ze ontzettend dankbaar voor zijn.
Elk goede ding verschijnt als een niet verdiend geschenk in de boeken van Het kleine huis.
‘Het is te veel, Charles!’ roept Ma altijd uit wanneer Pa terugkomt uit de stad met een cadeau voor haar. ‘O, dit had je niet moeten doen!’
De meisjes zijn door het dolle heen wanneer ze hun kerstsokken uitladen: een blikken beker zit erin, een snoepstok, een koekje en een cent. Hun geluk kan niet op en ze spelen de hele dag met hun cent.
Wanneer ze bijna sterven aan malaria, komen ze niet in opstand omdat ze dit ‘niet verdiend hebben’.
Elke kleine bezitting is waardevol
Eigenlijk opnieuw een toepassing van de houding van geestelijke armoede. In de wereld van Het kleine huis zijn goederen schaars, en verschijnt elk voorwerp als iets om verwonderd en verheugd over te zijn.
In het indianengebied vinden de zevenjarige Laura en haar zus bijvoorbeeld een aantal kralen op de grond. Ze klappen in hun handen van vreugde en zijn ontzettend opgetogen. Ze nemen de kralen mee naar huis om er zorgvuldig een ketting mee te maken.
Een paar weken geleden schreef ik op mijn Instagram dat wij die attitude ook bij onze kinderen proberen te bevorderen. Dat dingen ‘speciaal’ zijn. Dankbaarheid voor elk klein koekje of activiteit.
Het kind is gemaakt om verwonderd te zijn!
Cultuur wordt doorgegeven door liederen en verhalen
In het huis van Laura zijn de boeken op een hand te tellen. De cultuur wordt mondeling doorgegeven. De cultuur wordt onder andere doorgegeven via de rijke liederenschat, want ’s avonds speelt Pa bij het haardvuur traditionele liederen op zijn viool. Om zijn kinderen karakter bij te brengen vertelt hij hen ook verhalen. Over hun voorouders, die moeilijke momenten overwonnen.
Daarom is het eerste boek van de reeks tot nu toe mijn favoriet; er staan het meeste verhalen in.
De aandacht voor schoonheid
Slechts een puntje hier. "Ma wilde dat alles op tafel er mooi uitzag", wordt er verteld in het eerste boek. Zo voegt ze in de winter bijvoorbeeld caroteen toe (op basis van gekookte wortelen) aan de boter, zodat hij wat geler oogt.
Onze kinderen hebben dat erg goed onthouden. (En nu vergelijken ze mij met Ma Ingalls, wat ik wel een compliment vind, vanwege mijn obsessie met schoonheid.)
Minpunten aan de reeks?
Er zijn zeker minpunten; de mijne zal ik hier slechts kort weergeven.
De keerzijde van de heldhaftigheid en sterkte is dat gevoelens niet geuit mogen worden, op een manier die volgens mij niet gezond is.
Het superioriteitsgevoel van de westerlingen tegenover de indianen.
Ik besluit voor mezelf, maar je hoeft het niet met me eens te zijn: elke cultuur heeft zijn schaduwzijden en lichtzijden.
Tot binnenkort,
Linde
Opmerkingen